Case Study

Konsultacje społeczne: od monologu do dialogu

Dlaczego istotne jest zwiększanie poziomu zaangażowania społecznego przy rozstrzyganiu istotnych dla społeczności kwestii?

W Polsce mamy do czynienia ze społeczeństwem, które coraz częściej aktywnie poszukuje informacji  w swoim otoczeniu[1]. Konsumenci zmieniają się w prosumentów, konsumenci informacji zmieniają się w twórców informacji[2]. Następuje ewolucja (jeśli nie rewolucja) podejścia do uczestnictwa w życiu społeczności w Polsce[3].

Równolegle do tych procesów rośnie świadomość roli jednostki w społeczeństwie. W szczególnym przypadku – dotyczącym istotnych dla społeczności i całych grup społecznych inwestycji – członkowie społeczności mają często wiedzę i umiejętności związane z zaangażowaniem proceduralnym w proces decyzyjny dotyczący inwestycji. Mogą ją wykorzystać zarówno na korzyść jak i przeciwko inwestorowi.

Badania oraz doświadczenia konsultantów Q&A Communications wskazują na fakt zwiększania przychylności do inwestycji w miarę prowadzenia dialogu ze społecznością[4]. I to zarówno w skali mikro (pojedyncza inwestycja na poziomie gminy) jak i makro, gdy mówimy o takich projektach jak budowa elektrowni atomowej. Wiedza ta – wykorzystana odpowiednio wcześnie w procesie inwestycyjnym – pozwala na uzyskanie większej pewności co do przeprowadzenia inwestycji zgodnie z planem, a co za tym idzie bez dodatkowych nakładów związanych z wydłużaniem się czasu inwestycji.

Kontaktowanie się ze społecznością zainteresowaną daną inwestycją może mieć różnoraki charakter. Najprostsze sposoby komunikowania jednostronnego jak w przypadku ogłoszeń publicznych, czy zbierania informacji zwrotnej w przypadku konsultacji społecznych nie budują dialogu. Dopiero komunikacja przebiegająca w obu kierunkach – pomiędzy inwestorem (gestorem projektu) a społecznością – tworzy podwaliny modelu partycypacyjnego.

Opracowanie własne na podstawie: Rowe G. and Frewer LJ. “A Typology of Public Engagement Mechanisms”. Science, Technology and Human Values 2005,  30(2): 255.

Zaangażowanie społeczności w modelu partycypacyjnym stanowi kontrast do tradycyjnych sposobów komunikowania inwestycji, gdzie konsultacje społeczne odbywają się głównie z liderami opinii i nie budują szerokiego dialogu z interesariuszami. Model partycypacyjny opiera się na dzieleniu się informacją i budowaniu wzajemnego poszanowania pomiędzy inwestorem i społecznością. Zasadza się na wspólnym kreowaniu pomysłów i rozwiązywania spornych kwestii. Tworzy nowy, w naszym odczuciu – perspektywiczny – model konsultacji społecznych, które powinny brać pod uwagę zmieniające się uwarunkowania dotyczące komunikacji oraz rosnącego zaangażowania jednostek w życie społeczności.

[1] Głównym źródłem poszukiwania wiedzy stał się internet. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez serwis JakKupować.pl polscy internauci najczęściej w internecie szukają informacji na temat bieżących wiadomości z kraju i ze świata. Wśród odpowiedzi na kolejnych miejscach pojawiły się rozrywka i sklepy oraz aukcje. Z badania przeprowadzonego przez Polskie Badania Internetu (PBI) wynika ponadto, że internet to medium, z którego polscy internauci najczęściej i najchętniej czerpią wiedzę na temat zdrowia, chorób oraz leczenia. Raport PBI podaje, że 93 proc. badanych kiedykolwiek poszukiwało w internecie informacji o tematyce zdrowotnej.

W Internecie Polacy szukają przede wszystkim informacji, rozrywki i tańszych zakupów,
http://webhosting.pl/W.Internecie.Polacy.szukaja.przede.wszystkim.informacji.rozrywki.i.tanszych.zakupow
Polacy szukają informacji o zdrowiu w internecie, http://jejswiat.pl/9341,polacy-szukaja-informacji-o-zdrowiu-w-internecie.

[2] Przykładem jest tutaj dziennikarstwo obywatelskie, które jest nowoczesnym i coraz bardziej powszechnym sposobem zarządzania i popularyzowania treści przez osoby, które na co dzień nie są zawodowo związane z branżą medialną. Obecnie same redakcje radiowe i telewizyjne współtworzą treści informacji wraz ze słuchaczami i widzami, np. TVN24 poprzez adres emailowy kontakt24 czy radio RMF FM poprzez linię telefoniczną Gorąca linia RMF FM. Dodatkowo informowaniu i dzieleniu się wiedzą, opinią i komentarzem służą redakcjom ich kanały społecznościowe, które od czasu swojego powstania sprawiły, że przepływ informacji w internecie przestał  być jednokierunkowy.. Dziennikarstwo obywatelskie, czyli wartość informacji , http://wolnemedia.net/media/dziennikarstwo-obywatelskie-czyli-o-wartosci-informacji/.

[3] Polacy oprócz swojego fizycznego zaangażowania np. w strajkach, spotkaniach czy protestach aktywnie angażują się i wygłaszają swoje poglądy w sferze internetu, np. na dedykowanych inwestycjom stronach internetowych, forach czy blogach.

Z. Kinowska, Kondycja społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, Infos,  nr 22(136),2012.
B. Badora, Aktywność społeczna Polaków, Komunikat z badań CBOS, 2014.

[4] E. Kwapich-Lenik, A. Wrzosk, Dialog kluczem do sukcesu lokalnych inwestycji. Rola community relations w procesie inwestycyjnym, s. 11-12,17.
A. Lewińska, Konieczne zmiany w podejściu do dialogu regionalnego, s. 2-5.

Do pobrania

Facebook

Newsletter

Więcej o tej marce